ดูดาวนอกบ้าน

"ดวงจันทร์" เป็นวัตถุท้องฟ้าที่มีความสว่างมากถ่ายในเมืองก็ได้ ดังนั้นการถ่ายรูปดวงจันทร์จึงเหมาะมากสำหรับมือใหม่ (อย่างผม) ภาพที่ดีที่สุดในการถ่ายภาพดวงจันทร์ครั้งแรก ภาพไม่ได้แต่งอะไรนะครับ แค่ crop ภาพตัดส่วนเกินออกเฉย ๆ วันที่ถ่าย: 23 พฤศจิกายน 2560 เวลา: 18:00 - 19:30 สถานที่: กรุงเทพ ดิถีจันทร์: ขึ้น 5 ค่ำ ความสว่าง 20% อุปกรณ์ 1. กล้องถ่ายรูป ต้องเป็นแบบถอดเลนส์ได้นะครับ จะเป็น mirrorless หรือ DSLR ก็ได้ ผมใช้ Sony Nex F3 2. T-ring เอาไว้ต่อกับกล้องถ่ายรูปแทนเลนส์ รุ่นของ T-ring ขึ้นอยู่กับกล้อง ผมใช้ Sony Nex F3 ก็เลยใช้ T-ring แบบ E-mount สำหรับ Sony Nex ซื้อมาจาก ebay 3. T-adapter เป็นอุปกรณ์ต่อระหว่าง T-ring และกล้องดูดาว T-adapter ของผมมีขนาด 1.25" เท่ากับขนาด eyepiece ของกล้องดูดาวตัวที่จะใช้ ผมซื้อ T-adapter มาพร้อมกับ T-ring 4. กล้องดูดาว เผอิญที่ทำงานตั้งกล้องดูดวงจันทร์ ผมเลยได้รับอานิสงส์ไปด้วย เป็นกล้อง Vixen 102mm ความยาวโฟกัส 1000mm กล้องถ่ายรูป / T-ring / T-adapter *เลนส์กล้องไม่ต้องใช้ Vixen 102mm กล้องเก่ามาก แต่ยัง...

ผมขับรถมากว่า 100 กม. เลี้ยวรถออกจากถนนใหญ่เข้าสู่ถนนที่เล็กลงหลายครั้ง ตอนนี้ถนน 2 เลนที่เพิ่งลาดยางเสร็จใหม่ ๆ กำลังนำผมลอดผ่านต้นไม้น้อยใหญ่สองข้างทาง ผมเลี้ยวรถอีกครั้งเข้าสู่ถนนดินเลนเดียว ทางคดเคี้ยวเล็กน้อย รถปรับเป็นเกียร์ต่ำโดยอัตโนมัติวิ่งขึ้นเนินเขาจนสุดถนน บ้านไม้ชั้นเดียวยกพื้นตั้งอยู่ทางซ้าย รายล้อมด้วยเต็นต์พักแรม แลดูร่มรื่นใต้ต้นไม้ใหญ่ ที่ลานทำกิจกรรม เด็ก ๆ เพิ่งกลับมาจากการจับแมลง ส่วนคุณพ่อคุณแม่ก็กำลังง่วนอยู่กับการเตรียมอาหารกลางวันให้ลูก ๆ ตอนบ่ายเด็ก ๆ ทำกิจกรรมปลูกต้นไม้และไปเล่นน้ำที่ไหลผ่านฝายแบบอ่อยอิ่ง ลัดเลาะไปตามเนินเขาด้านล่าง กิจกรรมปลูกต้นไม้ กิจกรรมของผมเป็นการสอนให้เด็ก ๆ รู้จักดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ  คุณแคลร์และน้องสาวเจ้าของไร่ ได้เตรียมดาวเคราะห์จำลองเอาไว้ ที่น่าสนใจคือดาวเคราะห์เหล่านี้มีขนาดเป็นไปตามสัดส่วนจริง ซึ่งเมื่อเอามาเรียงกันแล้ว ก็ดูเหมือนมีระบบสุริยะขนาดย่อมมาอยู่ในไร่กลางหุบเขา ระบบสุริยะจำลอง ขนาดมีสัดส่วนเท่าของจริง ผลิตโดยคุณแคลร์และน้องสาวเจ้าของไร่ หลังเด็ก ๆ เล่นน้ำเสร็จ กิจกรรมสำรวจระบบสุริยะก็เริ่มขึ้น กา...

การเดินทางของแสงและการเกิดภาพในกล้องดูดาว กล้องดูดาวหรือกล้องโทรทรรศน์ประกอบไปด้วยเลนส์นูน 2 ตัว  เลนส์นูนตัวที่ 1 คือเลนส์ใกล้วัตถุ (objective lens) และ เลนส์นูนตัวที่ 2 คือเลนส์ใกล้ตา (eyepiece) สมมติให้วัตถุท้องฟ้าเป็นลูกศรชี้ขึ้น อยู่ที่ระยะอนันต์ และไม่เห็นในภาพ เมื่อแสงเดินทางมาจากวัตถุเข้าสู่  เลนส์นูนตัวที่ 1 ทางซ้าย   เลนส์นี้ทำหน้าที่รวมแสง ให้ไปโฟกัสที่จุด  F1  ได้ภาพกลับหัวขนาดเล็กกว่าวัตถุ (ลูกศรสีฟ้าชี้ลง) และมีความสว่างมากขึ้น ภาพที่จุด F 1  อยู่ระหว่างจุดโฟกัส F2 และ เลนส์นูนตัวที่ 2 ทำให้ภาพที่เกิดจาก เลนส์นูนตัวที่ 2  มีขนาดใหญ่ขึ้นและไม่กลับหัว (ลูกศรสีชมพูมีทิศทางเดียวกับลูกศรสีฟ้า) เมื่อภาพของวัตถุมีขนาดใหญ่ขึ้น ก็สามารถเห็นรายละเอียดของวัตถุมากขึ้น การใช้เลนส์นูน 2 ตัวเรียงกันแบบนี้ เป็นหลักการทำงานของกล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสง (refractor telescopes) ทำให้สามารถเห็นวัตถุบนท้องฟ้าที่มีความสว่างน้อยได้ สามารถเห็นรายละเอียดของวัตถุที่มีขนาดปรากฏเล็ก ๆ เช่น ดาวเคราะห์ได้ และสามารถเห็นดาวที่อยู่ใกล้กันมาก ๆ เช่น ดาวคู่ แยก...

กลุ่มดาว สร้างโดยโปรแกรม stellarium กลุ่มดาว (Constellations) เกิดจากการเชื่อมโยงตำแหน่งของดวงดาวบนท้องฟ้า แล้วจินตนาการเป็นรูปคนบ้าง สัตว์บ้าง สิ่งของบ้าง ตั้งแต่ดั้งเดิม กลุ่มดาวเหล่านี้ถูกกำหนดขึ้นอย่างไม่เป็นทางการและมีความแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น จนถึงต้นศตวรรษที่ 20 ด้วยความก้าวหน้าของวิทยาศาสตร์และอุปกรณ์สำรวจท้องฟ้า ทำให้มีการค้นพบวัตถุบนท้องฟ้าใหม่ ๆ มากมาย นักดาราศาสตร์มีแนวความคิดว่า การกำหนดขอบเขตของกลุ่มดาวให้เป็นทางการ จะเป็นประโยชน์ในการศึกษาวัตถุท้องฟ้า และสามารถใช้ชื่อกลุ่มดาวประกอบการตั้งชื่อดาวแปรแสง (variable stars) ได้ (อ้างอิง : IAU ) ตามสากลมีกลุ่มดาวบนท้องฟ้าทั้งหมด 88 กลุ่มดังนี้ ชื่อละติน ชื่ออังกฤษ ชื่อไทย Andromeda Andromeda กลุ่มดาวแอนดรอเมดา Antlia Air Pump กลุ่มดาวเครื่องสูบลม Apus Bird of Paradise กลุ่มดาวนกการเวก Aquarius Water Carrier กลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ, กลุ่มดาวกุมภ์ Aquila Eagle กลุ่มดาวนกอินทรี Ara Altar กลุ่มดาว...

ดวงดาวมีความสว่างต่างกัน ความสว่างของดาวบนท้องฟ้า [Magnitude] ที่สังเกตเห็นจากโลก เรียกว่า  ความสว่างปรากฏ [ Apparent Magnitude]   หรือ  โชติมาตรปรากฏ [ โชติ = โชตช่วง ลุกโชน สว่าง,  มาตร = เครื่องมือวัด] ความสว่างดังกล่าวมีลำดับเป็นตัวเลข ดาวที่มีความสว่างเป็นเลขน้อย ๆ สว่างกว่าดาวที่มีความสว่างเป็นเลขมาก ๆ เช่น ดวงอาทิตย์มีความสว่าง -27 [เขียนสั้น ๆ เป็น M= -27, ตัว M มาจากคำว่า Magnitude] ดวงจันทร์เต็มดวง มีความสว่าง -13 [M=-13] เลข -27 มีค่าน้อยกว่า -13 แสดงว่าดวงอาทิตย์สว่างกว่าดวงจันทร์ ความสว่างหรือแมกนิจูดที่ต่างกัน 1 ดาวสว่างต่างกัน 2.512 เท่า เช่น ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เต็มดวง มีความสว่างหรือแมกนิจูดต่างกัน -27- [-13] = 14 [ค่าสัมบูรณ์] แสดงว่าดวงอาทิตย์สว่างกว่าดวงจันทร์เต็มดวง 2.512 คูณกัน 14 ครั้ง เท่ากับ 398,359.23 เท่า หรือเลขกลม ๆ ก็ 400,000 เท่านั่นเอง ดวงจันทร์เต็มดวง 400,000 ดวง สว่างเท่ากับดวงอาทิตย์ 1 ดวง ถ้าเราพูดถึงเฉพาะดาวฤกษ์ [stars]   ซิริอุส [Sirius] ในกลุ่มดาวหมาใหญ่ [Canis Major] เป็นดาวที่สว่างที่สุดบนท้องฟ้า...

ครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์เจอดาวเคราะห์รอบดาวฤกษ์ดวงอื่น แต่เป็นครั้งแรกที่เจอมากถึง 7 ดวงและคล้ายคลึงกับโลก นอกจากนี้ 3 ใน 7 ดวงนี้ก็อาจมีสภาวะเหมาะสมต่อการดำรงค์ชีพของสิ่งมีชีวิต ภาพสเก็ตช์ (NASA)  ระบบ Trappist-1 เป็นระบบดาวฤกษ์-ดาวเคราะห์ มีดาวฤกษ์ตรงกลาง 1 ดวง และมีดาวเคราะห์โคจรรอบ ๆ อีก 7 ดวง อยู่ห่างจากเรา 40 ปีแสง ในกลุ่มดาวคนแบบหม้อน้ำ [Aquarius] กล้องโทรทรรศน์ TRAPPIST (ESO) Trappist-1 เป็นชื่อดาวฤกษ์ของระบบและเป็นชื่อของระบบนี้ด้วย แบบเดียวกับที่เราเรียก "ระบบสุริยะ" ซึ่งมีดาวฤกษ์ตรงกลางคือ "สุริยะ" หรือ "ดวงอาทิตย์" ชื่อนี้ได้มาจากการตั้งชื่อตามกล้องโทรทรรศน์ Trappist [The Transiting Planets and Planetesimals Small Telescope] ในประเทศชิลี ซึ่งเป็นกล้องตัวแรกที่พบว่าดาวฤกษ์ดวงนี้มีดาวเคราะห์ ส่วนเลข "1" ก็หมายความว่ากล้องตัวนี้พบระบบดาวฤกษ์-ดาวเคราะห์นี้เป็นระบบแรกตั้งแต่เปิดใช้งานมา ...ประมาณว่าฉันเจอเธอก่อนและเธอก็เป็นคนแรกของฉัน ❤ Trappist-1 เป็นดาวฤกษ์เล็กกว่าดวงอาทิตย์ 10 เท่า หรือใหญ่กว่าดาวพฤหัส...

หนึ่งทุ่ม วันเสาร์ที่ 18 กุมภาพันธ์ 2560 ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไปแล้ว อากาศบนดอยอินทนนท์เริ่มเย็นตัวลง รถของเจ้าหน้าที่อุทยานฯ นำหน้ารถตู้ของเราไปตามทางคดเคี้ยวสูงขึ้นไปเรื่อย ๆ ก่อนเลี้ยวซ้ายผ่านป้ายสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ คนขับใช้เกียร์ต่ำและเร่งเครื่องขึ้นเนินสูงชั้น เมื่อสุดถนน หอดูดาวขนาดใหญ่ก็ตั้งตระหง่านอยู่เบื้องหน้า อุณหภูมิบนนี้ต่ำกว่า 10 องศา ไอน้ำจากเครื่องดื่มร้อนเป็นควันขาวลอยแทรกคนร่วมร้อยที่ใส่เสื้อกันหนาว ทุกคนต่างเตรียมตัวรอดูดาว คืนนี้ท้องฟ้ามืดสนิท ดวงดาวบนทองฟ้าสว่างสดใส ระยิบระยับ เหมือนอยู่ใกล้เสียจนเกือบจับต้องได้ บนดาดฟ้า ผู้คนต่อแถวหลังกล้องดูดาวอย่างไม่ขาดสาย กล้องดูดาว 4 ตัว กระจายกันอยู่ประปราย หันทิศทางไปยัง ดาวศุกร์ กาแลกซี่แอนโดรมีดา โอไรออนเนบิวลา และกระจุกดาวเปิดกระจุกหนึ่ง เสี้ยวของดาวศุกร์มองเห็นได้ชัดเจนสว่างสดใสเหมือนเสี้ยวของดวงจันทร์ กาแลกซี่แอนโดรมีดาสวยงามมองเห็นเป็นฝ้าขาวเข้มตรงกลางและค่อย ๆ จางลงทางด้านข้าง โอไรออนเนบิวลามีดาว 4 ดวงสว่าง เรียงตัวกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมคางหมู [Trapezium] ถูกรายล้อมด้วยละอองฝุ่นและก๊าซ ส่วนกระจุกดา...